Berichten

Rooshert Uitvaarten in tijden van corona: update

Wij denken met u mee om binnen de Covid-19 maatregelen toch goed en liefdevol afscheid te nemen van uw geliefde.  Er kan heel veel niet meer maar er zijn ook mooie, alternatieve, bijzondere afscheidsrituelen ontstaan de afgelopen tijd. ‘Wat kan er nog wel?’ is de vraag waarop wij antwoord geven.

Met maximaal 30 personen afscheid nemen is ‘anders dan anders’. Er zijn noodgedwongen hele kleine, intieme uitvaarten ontstaan. De ervaring van de afgelopen tijd is echter ook heel positief: de nabestaanden hebben de kleine afscheidsbijeenkomsten ervaren als heel bijzonder, waardevol, intiem.

De kleine cirkel om een overledene heen voelt zich vaak vrijer om te spreken, te zingen, te musiceren. Kinderen en kleinkinderen durven meer omdat ze zich minder bekeken voelen en ook omdat ze zich nog verantwoordelijker weten om nu invulling aan het afscheid te geven.  Mensen die wat verder weg staan vinden manieren om toch hun medeleven en verdriet te uiten. Met elkaar vinden alle betrokkenen elkaar, op afstand, in hun rouw, in saamhorigheid. Het is een hele bijzondere tijd.

Er mag langzaam weer wat meer.

  • Maar steeds geldt: 1,5 meter afstand houden.
  • vanaf 1 juni mag er voor de dertig personen die aanwezig mogen zijn bij een uitvaart ook weer catering zijn. Men mag dus, in principe, na de afscheidsbijeenkomst weer met elkaar wat drinken en eten. Per locatie kan dit verschillen. Niet overal is het mogelijk de 1.5 meter afstand te houden. En het personeel wil zich veilig voelen. We houden rekening met iedereen.
  • Vanaf 1 juli zijn 100 personen per uitvaart toegestaan maar wel moet de anderhalve meter afstand in acht genomen worden. En daar zit hem een probleem omdat de meeste aula’s van crematoria niet groot genoeg zijn. Waar dan wel?
  • Wij zijn voortdurend op zoek naar alternatieve locaties waar wel ruimte is voor 100 mensen die ook nog 1,5 meter afstand van elkaar kunnen houden.
  • Denkt u hierbij aan theaterzalen, kerken, parken, buitenplekken, culturele ruimtes etc. Het uitwijken naar een locatie iets verder weg kan wellicht een hele goede optie zijn. En met goed weer is een plek buiten een fijne optie.
  • Wij zijn in overleg met een hele charmante, zeer veelzijdige, locatie net buiten Amsterdam, waar veel mogelijk is. Wij blijven zoeken naar nieuwe locaties met mogelijkheden. De lijst groeit.

Overleden aan Corona

  • Bij een door Corona-overledene is volgens het RIVM – nadat de overledene verzorgd is en bij voorkeur 24 uur in koelruimte is geweest – de kans op verspreiding van het virus klein en zijn er geen beperkingen voor rouwbezoek.
  • Mensen die ziek zijn: hoesten, niezen en verhoging hebben, worden geacht thuis te blijven en kunnen/mogen niet op rouwbezoek komen of aanwezig te zijn op de afscheidsbijeenkomst. Voor nabestaanden in de 1ste lijn, met lichte corona/griep verschijnselen, zoeken we samen naar veilige oplossingen, minimaal verplicht is een chirurgisch mondmasker.
  • Wij zullen zelf zo veel mogelijk afstand houden ter bescherming van onszelf en omdat wij graag zo gezond mogelijk willen blijven om te kunnen blijven werken.

In de praktijk

  • De laatste verzorging doen we – voor uw en onze veiligheid – in principe niet meer samen met nabestaanden omdat we de gewenste afstand van 1,5 meter dan niet kunnen houden. De verzorging wordt gedaan door twee professionele verzorgers die de beschikking hebben over alle noodzakelijke beschermingsmiddelen.
  • Indien u zelf de overledene wilt verzorgen dan kan dat. Wij kunnen hiervoor begeleiding op afstand geven. Dit gebeurt altijd na duidelijk overleg en wat er werkelijk kan zal per situatie verschillen.
  • Thuisopbaring is mogelijk maar ook hier gelden afspraken die per situatie kunnen verschillen. Wij leveren zo mogelijk maatwerk.
  • Een goed alternatief voor een thuisopbaring is een 24 uurskamer in een van de Amsterdams uitvaartcentra. U krijgt een eigen sleutel. Hierdoor kunt u op uw eigen moment familie en vrienden op rouwbezoek uitnodigen. Het blijft belangrijk dat u de Covid-19 maatregelen in acht neemt.
  • Opbaren kan in kist of mand, baar en lijkwade kan in principe. Per situatie bekijken we wat mogelijk is. Wij zullen adviseren wat wij in uw situatie het beste vinden.
  • Kennisgeving van het overlijden en betrokkenheid bij de uitvaart:
  • Een papieren rouwkaart kan natuurlijk gemaakt en verstuurd worden. U moet nadenken over wie wel en wie niet fysiek aanwezig kunnen zijn bij de uitvaart.
  • Voor hen die niet aanwezig kunnen zijn zijn er alternatieven om toch betrokken te zijn bij het afscheid, bij u. Denkt u aan online herdenken en condoleren. Sommige families maken een facebookpagina.
  • Veel van de uitvaart-locaties bieden nu live-streaming aan. Dit houdt in dat mensen op afstand de afscheidsbijeenkomst kunnen volgen en op die manier meebeleven. Daar waar dit nog niet standaard mogelijk is kan Rooshert dit voor u inhuren.
  • Er worden erehagen gevormd in de straat van de overledene, bij de aankomst bij de begraafplaats, bij de voetbalclub waar de rouwauto doorheen rijdt etc. Hierin is van alles mogelijk. De anderhalve meter afstand is altijd leidraad maar toch..!
  • In Amsterdam kan de overledene doorheen de grachten gevaren worden en kan er een laatste (bloemen)groet gebracht worden door vrienden en betrokkenen die op de wal staan.
  • Men kan op het moment van uitvaren tegelijkertijd, waar men ook is, naar dezelfde muziek luisteren. Een meditatie-moment van stilte hebben. En zo zijn er allerlei bijzondere nieuwe rituelen die ontstaan zijn in deze tijd van verstilling en afstand.
  • Wij van Rooshert hopen en ervaren dat verstilling en afstand niet hoeft te leiden tot verkilling en eenzaamheid maar dat er juist nu meer lieve aandacht voor elkaar is.
  • Bij iedere uitvaart die wij begeleiden zullen wij meedenken en zorgzaam zijn in onze aandacht voor de nabestaanden die afscheid nemen van hun geliefde, ook nu het anders moet in deze tijd van Corona.

 

 

 

 

 

 

 

 

Met afstand
Alternatieve Uitvaart in Amsterdam

Uitvaart met eigen auto mag natuurlijk.

Rooshert Uitvaartbegeleiding in Corona-tijd: afscheid nemen en uitvaren binnen de beperkingen. Ook op afstand persoonlijk blijven.

In deze tijd werken wij meer dan normaal thuis hoewel dat heel onnatuurlijk voelt. We proberen waar mogelijk toch de opdrachtgever thuis te zien, op afstand, via een beeldscherm, maar liever hebben we toch ook persoonlijk contact. Het strikte naleven van de maatregelen staat haaks op onze manier van werken maar wij vinden het natuurlijk ook ontzettend belangrijk om ‘zo veilig mogelijk’ te werken voor en met onze klanten. Dus wij telefoneren en e-mailen en doen aan beeldbellen en gebruiken Whatsapp in onze communicatie met de opdrachtgevers en naasten waar we mee te maken hebben.

Schouders er onder en doen wat wel kan!

We voelen ons soms net politieagenten of handhavers in plaats van dat we de gebruikelijke lieve, invoelende uitvaartbegeleiding kunnen geven. Het vraagt extra geduld en energie van alle betrokkenen en dus ook van ons en al onze collega’s. Alles kost meer tijd, alles gaat trager door de maatregelen. En dat is waar we het mee moeten doen. Dus: schouders eronder en doen wat wel kan! Dat is ons uitgangspunt in deze rare tijd.

Nabestaanden moeten over veel meer keuzes maken.

In de afgelopen weken hebben wij verschillende uitvaarten meegemaakt die natuurlijk allemaal binnen de beperkingen georganiseerd moesten worden. Er ontstaat vaak keuzestress bij de familie:

Wie gaan we uitnodigen? Wie behoren tot de Kleine Kring van 30 personen die aanwezig mag zijn bij de uitvaart?

Hoe geven we andere mensen toch gelegenheid afscheid te nemen?

Hoe betrekken we de grotere kring om ons heen hierbij?

Hoe verwoorden we dit in de tekst op de rouwkaart?

Gaan we later nog groots herdenken? (oh god moeten we daar nu al bij stilstaan?)

Daarnaast selecteert het zich soms ook zelf uit en zijn slechts de echt betrokken mensen aanwezig bij een afscheid wat vaak ook weer als heel intiem en prettig wordt ervaren.

Wat doen we daarna na de uitvaart?

Mogen we nou wel of geen ere-haag laten vormen?

In deze tijd zijn er veel vragen en problemen op te lossen.

De uitvaart van Bart: twee afscheidsbijeenkomsten

De uitvaart van Bart, een man van 53, wordt georganiseerd door ons samen met de familie om hem heen. Zijn moeder, broer en zus, schoonzus vormen de harde kern in de organisatie. Liefdevol en zeer betrokken zijn ze en ze willen graag aan zo veel mogelijk mensen gelegenheid geven afscheid te nemen van Bart.

De maximaal 30 personen-regel zit in de weg. Hoe dan wel?

Afscheid nemen en condoleren op afstand.

Op twee momenten zijn er rouwbezoeken mogelijk waarvoor mensen zich hebben op gegeven via email. Iedereen krijgt een paar minuten de tijd om bij Bart te kunnen zijn en om met de familie te kunnen praten. Als de tijd om is vragen wij of ze weer naar buiten willen gaan Alles met de inmiddels gebruikelijke afstand. Een violist en een gitarist maken muziek voor de mensen die buiten staan te wachten voor het rouwbezoek.  De muziek is sfeervol en biedt troost.

Er is een online condoleance register geopend waar vrienden, familie en collega’s reacties, foto’s en muziek op plaatsen. Wie wil kan een brief of een kaart aan Bart schrijven die wordt meegegeven in zijn graf.

Twee uitvaartplechtigheden, op geheel eigen wijze.

En er zijn twee afscheidsbijeenkomsten. Op de eerste dag voor een groep vrienden. En op dag twee is de familie-afscheidsbijeenkomst. Dit is een familie waarbij het heel natuurlijk is om heel veel zelf te doen. En op hun geheel eigen wijze. Op een alternatieve locatie in Amsterdam Noord vinden de afscheidsbijeenkomsten plaats. Prachtig gelegen aan het water. De familieleden maken de kaart en beschilderen de kist. Barts broer rijdt hem in zijn rode camper-bus naar de verschillende uitvaart-locaties gereden.

Afscheid met zorgvuldige voorzichtigheid

De anderhalve-meter-afstand wordt nageleefd, voor zover mogelijk. Want WAT is dat moeilijk! In de ruimte waar de plechtigheden plaatsvinden staan de stoelen keurig volgens de regels opgesteld. Alleen de familieleden die elkaar in het dagelijks leven voortdurend fysiek nabij zijn zitten naast en tegen elkaar aan.

De overige aanwezigen houden zich keurig aan de afstand. Maar afstandelijk zijn ze zeker niet. In voorzichtige aanwezigheid en houding nemen ze met elkaar afscheid van Bart. Er zijn momenten waarop het onmogelijk is niet toch (te) dicht bij elkaar te zijn. Tijdens het in de bus tillen van de kist van Bart. Het is zo goed als onmogelijk om dat met afstand te doen.

Erehaag met applaus

Onderweg naar de begraafplaats in een klein dorpje in Noord Holland is er een erehaag gemaakt door vrienden die niet bij de begrafenis of het afscheid aanwezig konden zijn. De stoet met voorop het rode busje met open deur en klep rijdt onder applaus door de haag.

Ook op de begraafplaats wordt er alle tijd genomen om afscheid te nemen van Bart. Er wordt gezongen en de kist van Bart wordt door familie met touwen neergelaten in zijn graf.

De kist wordt bedekt met bloemen en kaarten. En dan is het tijd om Bart achter te laten. Het waren heel intensieve dagen maar de familie is achteraf blij dat op deze manier, zo bewust en met alle aandacht, zo veel mogelijk mensen afscheid hebben kunnen  nemen van Bart.

Brieven en kaarten meegeven in het graf

Kaarten en brieven worden mee gegeven in het graf

Het is een hele bijzondere tijd vol goede en mooie momenten

Deze tijd vraagt om voortdurend alert zijn en bewust omgaan met elkaars en je eigen veiligheid. Dat maakt het voor alle aanwezigen zo extra zwaar. Alles gaat trager. Alles wordt dieper ervaren en gevoeld, zo lijkt het.

Maar het resulteert ook in extra respect voor ‘de anderen’. Deze overbewustheid geeft een hele speciale sfeer aan alles, aan het leven en zeker ook aan het afscheidnemen. Uitvaarten in deze tijd zullen niet licht vergeten worden. En daarmee krijgen alle overledenen nu misschien wel een nog specialer plekje in de herinneringen van hen die verder gaan met leven.

We gaan weer richting een iets soepeler leven lijkt het. Vanaf 1 juli mogen er weer maximaal 100 mensen bij afscheidsbijeenkomsten aanwezig zijn. Met nog wel de anderhalve meter regel. Dat wordt een nieuwe uitdaging.

 

Prachtige illustraties bij dit artikel door XF&M

Afscheid is liefde: artikel over Uitvaart en Corona in de PS (Parool) van zaterdag 4 april 2020 door Jocelyn Vreugdenhil. Uitvaart in Corona-tijd belicht door verschillende uitvaartondernemers waaronder wij. Lees het artikel.

 

 

T R O O S T – R I T U E E L

Hoe doe je dat: afscheid nemen van een geliefde of een dierbare en je moet 1,5 meter afstand houden van lieve familie en vrienden die jou zo graag in de armen zouden willen sluiten om een hele dikke troostende knuffel te geven. In de praktijk van vandaag bewegen we ongemakkelijk en op afstand om elkaar heen.

Met de stoelen 1,5 meter uit elkaar lijkt het wel een eindexamen lokaal in plaats van een afscheidsruimte. Hoe voel je je verbonden, kun je elkaar toch vasthouden? Door jezelf te omhelzen. Door jezelf vast te houden.

Troost jezelf en daarmee ook de ander.

Samen met Yoga docent Neel van Leeuwen bedachten we een ritueel waarin we elkaar kunnen vasthouden door je zelf te omarmen. Siem van Leeuwen tekende de illustraties bij de uitleg die wij geven aan genodigden bij rouwbezoeken en uitvaarten.

Juist in deze periode waarin we elkaar fysiek niet kunnen vasthouden is (het gevoel van) saamhorigheid zo belangrijk. In onze harten zijn we verbonden. Aan het begin van de afscheidsceremonie creëren we een moment om deze saamhorigheid op een andere manier te bereiken. We brengen onze harten samen, samen met het moment, met elkaar en met de overledene.

Omarm, troost en koester

We nemen aan het begin van de afscheidsbijeenkomst een moment om dit ritueel met elkaar uit te voeren. In dat moment gaan alle aanwezigen met hun aandacht heel bewust naar binnen, naar het eigen hart en naar de eigen ademhaling. Met de handen op het eigen hart, met gesloten ogen gaat men, in gedachten, naar een mooie, dierbare herinnering aan de overledene. Doel van deze gezamenlijke handeling is het ervaren van de saamhorigheid. Tijdens dit ritueel omhelst iedereen zichzelf, wiegend, in koestering, met aandacht. Aan het einde van dit ritueel opent iedereen de ogen en kijkt om zich heen, naar de anderen.

Wij noemen dit het *Omarm * Troost * Koester-ritueel.

Het werkt!

Voor mensen die niet dagelijks aan yoga en/of meditatie doen lijkt dit een beetje onbekend en onwennig.

Wij hebben inmiddels hele goede ervaringen met het uitvoeren van dit ritueel tijdens de kleine -door Corona- ‘uitgeklede- afscheidsbijeenkomsten.

Want ondanks de afstand zijn we toch samen.

 

De magnolia staat op springen. De lente trekt zich er niks van aan.

DE STAD IS VERSTILD, LEEG EN KAAL. WE MOETEN HET EVEN OP EEN ANDERE MANIER DOEN. OOK HET UITVAREN.

‘OP (AAN)GEPASTE WIJZE’.

Maatregelen met betrekking tot de dienstverlening van Rooshert Uitvaartbegeleiding in tijden van het Corona-virus.

De maatregelen vanuit het RIVM zijn constant aan verandering onderhevig. U vindt hier onze laatste update en wij zullen onze maatregelen waar nodig bijstellen. Bovenal zetten wij ons in om u in deze bijzondere en roerige tijd op een zo liefdevol mogelijke manier afscheid te laten nemen van uw dierbare.

Wij vinden de bescherming van de nabestaanden belangrijk. Maar ook de gezondheid van onze collega’s en onszelf is heel belangrijk. Alleen als wij fit en gezond blijven kunnen wij proberen de continuïteit van onze dienstverlening voort te zetten.Wij hebben de volgende maatregelen genomen:

Melding van Overlijden

Als u belt om een overlijden te melden dan zullen wij, zoals altijd, de volgende vragen stellen:

  • Wat is er gebeurd?
  • Waar is de overledene aan overleden?

En gezien de huidige Corona-toestand vragen wij ook:

  • Zijn er aanwezigen die koorts hebben?
  • Zijn er aanwezigen die zich grieperig voelen?
  • Zijn er aanwezigen die verkouden zijn of veel hoesten en/of niezen?

Mocht u hierop positief antwoorden, dan treffen we bij het overbrengen en/of verzorgen van de overledene en het aanname gesprek met de nabestaanden de volgende maatregelen:

Wij verzoeken alle nabestaanden aanwezig in het huis om 1,5 meter afstand van ons en onze collega’s te houden.

Wij gaan zonder nabestaanden naar de ruimte waar de overledene ligt.

Wij verrichten daar de gebruikelijke werkzaamheden en verlaten het pand.

Wij zullen het regelgesprek zoveel mogelijk telefonisch voeren en alle gemaakte afspraken per email bevestigen.

Of:

Als u negatief antwoordt op de bovenstaande vragen zullen we u ook vragen om het aantal nabestaanden dat bij het aanname gesprek betrokken is te beperken. Het liefst praten wij met één persoon maar we begrijpen dat dat in sommige situaties echt niet te doen is. Dan zullen we dat in overleg met u afstemmen. Andere betrokkenen kunnen indien gewenst per telefoon meepraten. Wij zullen meer dan ‘normaal’ gebruik maken van communicatie via email, telefoon en eventueel ook whatsapp.

Thuisopbaring / laatste verzorging

Er mag nog thuis opgebaard worden in de kist of op bed. Onze collega’s zullen dit doen ofwel met een directe collega ofwel met een van ons. Dus niet met familie. Als de familie de laatste verzorging zelf wil doen dan kunnen we hier instructies voor geven.

Verzorgen/kleden voor overbrengen is toegestaan ook hier zonder nabestaanden. Nabestaanden dienen zich in een andere ruimte te bevinden dan onze collega’s en als dat niet mogelijk is, dan minimaal op 1,5 meter afstand.

Bij een eventueel ritueel of kort afscheid wordt dit gedaan zonder aanwezigheid van onze medewerker(s).

Verzorgings & overbreng-team

Onze collega’s beschermen zichzelf met handschoenen en beschermende (plastic) overkleding, deels alvorens het woonhuis te betreden. De medewerkers van het verzorgingsteam zullen u geen hand geven maar zij zullen hun deelneming in woord en gebaar aan u mededelen. Dit geldt ook voor onszelf.

Overledene gestorven aan de gevolgen van het Corona-virus

Bij een overledene die is gestorven aan het Corona-virus vragen wij dat te vermelden en af te zien van een thuis-opbaring. (het besmettingsrisico in dit woonhuis zal groter zijn, en ook de naasten zullen een hogere risico factor vormen).

Het risico van besmetting via de overledene zelf wordt daarin tegen steeds lager (het virus sterft vrij snel na overlijden, binnen 24 uur).

Mensen overleden in het ziekenhuis vormen weinig risico bij vervoer, bijvoorbeeld naar een uitvaartcentrum. Het is echter verstandig deze mensen 1 x 24 uur in het mortuarium van het ziekenhuis te laten verblijven en pas dan te vervoeren. Na deze 24- uurs koeling is overdracht van het virus nog nihil. (let op er kunnen verschillende regels zijn vanuit de verschillende ziekenhuizen).

Rouwvervoer en volgauto’s

In rouwauto’s zullen vanaf heden geen mensen meer naast de chauffeur mogen meerijden. Dus geen uitvaartbegeleider en ook geen familielid van de overledene.

Volgauto’s: hierin zijn ernstige beperkingen. Het advies is : ga met eigen vervoer.  Indien u toch een volgauto wilt dan mogen er in maximaal 4 passagiers mee. (normaal is er plaats voor 7 passagiers).

De Uitvaartbus kan nog ingezet worden maar met maximaal 6 passagiers plus de overledene en niet langer dan een half uur aaneengesloten in de bus.

Crematorium en Begraafplaats

In verband met het Corona-virus heeft het RIVM bepaald dat het aantal bezoekers bij uitvaartplechtigheden en condoleances niet groter mag zijn dan 30 personen. Voor alle locaties geldt dat deze ruim genoeg moeten zijn om de aanwezigen zodanig te verdelen dat de afstand tussen de gasten circa 1,5 meter kan blijven. Dus het aantal toegestane aanwezigen kan kleiner zijn als de ruimte daartoe aanleiding geeft. Er worden geen consumpties geserveerd, de koffie/ontvangkamers zijn gesloten.

Vervolgens is het zo dat crematoria en begraafplaatsen een autonome bevoegdheid hebben en hun eigen aanvullende maatregelen kunnen nemen.

Dragers

Professionele dragers zullen de kist niet meer samen dragen met familie. Indien er voldoende (gezonde) dragers beschikbaar zijn kan er nog wel om een professionele-dragers-groep van 4 man gevraagd worden. Het gebruik van een rijdende begraafplaats-baar heeft absoluut de voorkeur omdat dan de gewenste 1,5 meter afstand -min-of-meer- gehandhaafd kan worden. Het dragen en begeleiden van overledene op de rijdende baar met 4 dragers naar het graf is een dringend advies. Afhankelijk van het gewicht van de overledene kan er gekozen worden voor dragen of kan er alleen gebruik gemaakt worden van de rijdende baar.

Wat een strenge regels! Ja, vinden wij ook maar wij staan er wel achter.

Wij vinden het ook heel erg verdrietig dat alles nu zo anders is in de wereld. Maar wij moeten er even allemaal respect voor hebben dat dit nu de realiteit is. Natuurlijk doen wij onze uiterste best om met u, voor uw dierbare overledene, een zo mooi mogelijk afscheid te organiseren.

Als u vragen heeft mag u altijd vrijblijvend contact met ons opnemen.