, ,

De Herinneringsfotograaf maakt liefdevolle beelden van dingen uit het verleden

 

De man achter het werk zegt: ‘Dierbare voorwerpen van een overledene kunnen een enorme emotionele waarde hebben voor nabestaanden. Vaak verdwijnen deze dingen in dozen op zolder of in laatjes. Ik bied de mogelijkheid om deze voorwerpen in blijvend beeld om te zetten. Ze worden door mij op kunstzinnige wijze gefotografeerd, zodat ze tot in lengte van jaren een dierbare herinnering blijven.’ 

En hij gaat verder: ‘Mijn naam is Floris Kok. Ik ben in 2015 cum laude afgestudeerd als fotografisch vormgever. Voor mijn eerste vrije studieopdracht heb ik een serie beelden gemaakt van de spulletjes die ik in de loop der jaren van mijn inmiddels overleden grootvader had gekregen. Deze voorwerpen zijn waardevolle herinneringen maar toch lagen ze opgeborgen in dozen. Door deze herinneringen als kunstobject te fotograferen, mooi af te drukken en in te lijsten hebben ze weer een plaats in mijn leven gekregen. De herinnering aan mijn grootvader is op deze manier weer levend geworden.’

Beelden van waarde: ‘Ik stond er op dat moment niet bij stil dat dergelijk werk ook voor andere mensen waardevol zou kunnen zijn totdat ik een verzameling voorwerpen van een ouder echtpaar fotografeerde. Hun (klein)kinderen hadden geen belangstelling voor de eigenlijke  voorwerpen hoewel deze wel onlosmakelijk verbonden waren met het leven van hun ouders/grootouders. Het uiteindelijke fotografische beeld vonden zij dan wel weer heel mooi en iets om te bewaren.’

Voor meer achtergrondinformatie en werkwijze van Floris Kok:

De Herinneringsfotograaf

, , , ,

Aandacht voor eenzaamheid in leven en sterven

Museum tot Zover besteedt de komende tijd op verschillende manieren aandacht aan eenzaamheid.

Hier besta ik (het boek) door Hester van Hasselt (tekst) en Bianca Sistermans (fotografie)

In eenzaamheid gestorven

In Nederland en België sterven jaarlijks tientallen mensen in volstrekte eenzaamheid. Soms gaat het om daklozen of toeristen, vaker om oude mensen die alleen zijn achtergebleven, een enkele keer om een zuigeling die te vondeling is gelegd. Een groep dichters die zich de Poule des Doods noemt, schrijft speciaal voor deze overledenen poëzie.

De eenzame uitvaart

Het idee om een gedicht aan een eenzaam overledene (mee) te geven komt van Bart FM Droog –stadsdichter van Groningen- die vindt dat we iemand niet stilletjes mogen begraven. Hij ziet poëzie als afscheidsritueel. Zorgvuldig gekozen woorden om het bestaan te bekrachtigen van iemand die anders ongezien zou verdwijnen.

Aan iedere eenzame uitvaart kleeft een verhaal, waarvan vaak alleen het einde bekend is: de plaats van overlijden. Soms is er ook een naam, een woning of een buurman die iets kan vertellen. Het kleine beetje informatie dat de dichter van de gemeente krijgt, vormt een eerste aanknopingspunt voor het gedicht. Vaak gaat hij zelf nog op onderzoek uit: naar de plek des onheils, het huis waar iemand is overleden of een bocht in een gracht waar iemand uit het water is gehaald. Dan begint de dichter te schrijven. Een paar dagen zet hij alles aan de kant voor de eenzaam overledene. Tot slot draagt hij het gedicht op de crematie of begrafenis voor. Van dat gedicht wordt een kopie op het gemeentehuis bewaard, voor het geval zich ooit een familielid meldt.

De eenzame uitvaart legt de kwetsbaarheid van onze huidige samenleving bloot: de dood maakt genadeloos zichtbaar hoe groot eenzaamheid kan zijn. Uit recente cijfers blijkt dat eenzaamheid een groeiend probleem is dat we niet mogen onderschatten. Het bestaat ongezien in ons midden. Misschien moeten we waakzamer zijn.

Monument van medemenselijkheid

Hester van Hasselt en Bianca Sistermans ontmoetten de dichters van ‘De eenzame uitvaart’. Zij werden geraakt door het humane karakter van deze uitvaarten. Van Hasselt sprak met hen over poëzie, eenzaamheid en de dood. Sistermans portretteerde de dichters en maakte foto’s bij dit monument van medemenselijkheid.

in Museum tot Zover is het werk nu ook te zien in de tentoonstelling ‘Hier besta ik’.

 

Nederland, Amsterdam, 13 augustus 2012, dichter F. Starik loopt achter de kist aan tijdens een eenzame uitvaart op begraafplaats Sint Barbara Amsterdam. Foto: Bianca Sistermans

Poëzie en fotografie staan centraal in de tentoonstelling waar eenzaamheid niet alleen zichtbaar wordt, maar ook duidelijk wordt hoe kunst in het algemeen – en poëzie en fotografie in het bijzonder – de pijnlijke plekken in ons bestaan weet aan te raken. Van Hasselt en Sistermans brengen het belang van dit dichters-initiatief in beeld, en dit reikt verder dan de individuele dode. Uiteindelijk gaat het erom hoe je als samenleving zorg draagt voor elkaar. Het comité van aanbeveling voor ‘Hier besta ik’ bestaat uit Gerdi Verbeet, Youp van ’t Hek, Humberto Tan en Eberhard van der Laan. Van der Laan zegt over de eenzame uitvaart: “Dat wat voor het slordige oog zinloos lijkt, is een ultiem gebaar van beschaving.”. De tentoonstelling wordt op 22 september door Gerdi Verbeet geopend en is te zien tot 11 februari.

Museum Tot Zover, Kruislaan 124, Amsterdam.

,
Foto’s vol liefde en verdriet

Foto’s gemaakt van overledenen roepen al ruim anderhalve eeuw afgrijzen en ontroering op. Uitvaartmuseum Tot Zover momenteel een expositie over deze opmerkelijke traditie. ‘Post Mortem – foto’s vol liefde en verdriet’ bevat 185 historische post-mortemfoto’s, maar toont ook moderne post-mortemfoto’s. Bovendien roept het museum iedereen op zelfgemaakte foto’s op te sturen.

Foto’s van na het overlijden zijn meestal bestemd voor privégebruik en je ziet ze zelden in musea. De meeste historische foto’s in deze tentoonstelling stammen uit de periode 1860-1920. Twee derde bestaat uit foto’s van kinderen. De kindersterfte was hoog en vaak was dit de enige foto die men van het kind had. Het zijn bijzondere foto’s die een inkijkje geven in het gevoelsleven van onze voorouders.

‘Post Mortem’ laat ook foto’s zien die de laatste jaren door uitvaartfotografen zijn gemaakt. Zij zetten een oude traditie voort met prachtige, ontroerende foto’s. Post-mortemfoto’s tonen een intiem soort verdriet en soms is het ook schrikken, een dode op de foto. Maar de foto’s tonen liefde voor iemand, ze zijn een warme herinnering en een vastlegging van een moment dat niet vergeten mag worden.

Dankzij de smartphone  hebben we dagelijks een camera op zak en zijn we gewend alles wat we doen vast te leggen. Tijdens opbaringen en uitvaarten wordt er druk gefotografeerd. Zo belandt ook de post-mortemfotografie in een nieuwe fase. Museum Tot Zover roept op om foto’s naar het museum te sturen. Ze worden dan geprint en opgehangen. Zelf een foto meenemen en ophangen mag ook.

De expositie was te zien t/m 10 april 2016 in Museum Tot Zover dat gelegen is op begraafplaats, crematorium en gedenkpark De Nieuwe Ooster.

Kruislaan 124
1097 GA  Amsterdam