, , ,

DOOD EN ZO : theatervoorstelling over sterven, dood en leven en vriendschap: een heel project

 

De voorstelling DOOD EN ZO speelt dinsdag 14, woensdag 15 en donderdag 16 november in Theater Bellevue

Kort nadat Annemarie Prins en Eva Duijvestein een paar jaar geleden vriendschap sloten, startte hun samenwerking aan ‘het project’ DOOD EN ZO. Het idee voor de voorstelling ontstond bij Annemarie Prins, uit onvrede over het publieke discours rondom sterven. Al te vaak wordt gesproken in grote, abstracte begrippen en vanuit gefixeerde standpunten. Het debat blijft ver verwijderd van het tastbare, lichamelijke, persoonlijke. Er is weinig ruimte voor twijfel en (zelf)onderzoek. In het theater, tastbaar, lichamelijk en persoonlijk als het is, kan volop getwijfeld en onderzocht worden.

Getwijfeld en onderzocht wordt er. De droomdood: zonder lijden en met je dierbaren rond het bed. Het wilde, bij voorbaat verloren gevecht tegen het grote zwart. De lange, moeizame glijvlucht naar het graf. Hij kan verlosser zijn. Of moordenaar. Hij stelt niks voor, want zo belangrijk is een leven niet. Hij is almachtig, want rukt je liefste weg. En wie wil je zelf zijn? Wat doe je? Ga je de dood tegemoet om je naasten je teloorgang te besparen? Of vertrouw je op hun liefde en eindig je als stinkend wrak?

DOOD EN ZO is een interessante, intieme, prikkelende en persoonlijke voorstelling over de vele gezichten van de dood, ze schuurt soms zo hard dat het ongemakkelijk voelt, ze is rauw en vol cynische humor. Hoewel het ook een voorstelling is over vriendschap wordt ze nergens sentimenteel of melancholisch, het is haast wel of elke vorm van genegenheid en warmte ontbreekt. Zelfs de scene waarin Eva Annemarie op schoot neemt heeft iets ongemakkelijks en koels.

Ook het toneelbeeld geeft een ongemakkelijk gevoel. De ruimte is begrensd, het rechthoekig speelvlak van een laagje water geeft een kader waarom heen gelopen kan worden. Het water is zwart, spiegelend, koud en oncomfortabel, De betekenis is? Water is leven? Water spoelt zonden weg? Het blijft voor ons gissen, maar ook dat geeft dan weer betekenis,

Ben je bang? De vraag die telkens terug keert maar eigenlijk niet echt beantwoord wordt is; ‘ben je bang?’ Hoewel het antwoord ja is. Is het zoals bij zovelen niet de angst voor de dood maar voor de levensfase die daar aan voorafgaat die wordt gevreesd.

Wellicht is het tijd dat de discussie over ‘Zelfsterfzaamheid’ (wij vinden het een geniaal nieuw woord) die in Nederland het publieke en politieke debat in z’n greep houdt plaatsmaakt voor de discussie over goede palliatieve zorg in de ruimste zin van het woord. Als uitvaartbegeleiders weten we dat de dood nu eenmaal meestal niet zo elegant is, maar de weg er naar toe kan een hele dierbare zijn voor degene die komt te overlijden maar vooral ook voor de nabestaanden. Als deze op een goede manier bewandeld wordt. Dan zal er naast de agressie, ergernissen, harde en cynische humor uit de voorstelling ruimte zijn voor heel veel liefde, warmte en genegenheid.

Aan het begin van de voorstelling staat Annemarie Prins met haar rug naar de zaal onder een tooi van hertengeweien. Aangezien het beeldmerk van Rooshert een gewei is vonden wij dit een leuke overeenkomstigheid. Het Hert, is het rijdier van de goden en begeleider van de zielen door de duisternis naar het licht. Symbool voor de kringloop van de natuur, vergankelijkheid en wedergeboorte. Het Hert als zinnebeeld voor ‘lokroep naar nieuwe avonturen’. Toen wij naar onze auto terugliepen na de voorstelling kwamen wij de dames Annemarie en Eva tegen en we hebben een kort gesprekje met ze gehad over deze symboliek. Leuk was dat. In de voorstelling zijn de actrices geen personages maar zichzelf, althans, zo lijkt het. De namen van de personages zijn dezelfde als de namen van de actrices. We hebben te maken met echte mensen van echt vlees en bloed. Dat is zowel op het toneel als in de donkerte van het naar huis gaan een goede ervaring.

Gaat het zien. In Bellevue met randprogramma/voorgesprek: (het randprogramma is helaas uitverkocht)  Wo 15 & do 16 nov voorgesprek onder leiding van onze collega uitvaartbegeleider Karel Winterink.

Voor: Iedereen die geïnteresseerd is in het thema sterven en dood.

Door: Noord Nederlands Toneel

Zie voor speeldagen in het land: www.nnt.nl

 

,

HELFT

Voorstelling over rouw

 

Jolien van der Mee neemt ons mee in haar pijn, haar rouw, haar grote verdriet. Haar man, haar liefde is overleden. Zijn naam is Pieter Jacobus Thoenes. Hij is overleden op 12 januari 2013.

Ze vertelt ons over hoe het is in die rare wereld vol vervreemding als je allerliefste dood is.

In die wereld daarna lijk je heel vaak een doodnormale vrouw, en speel je de rol van dappere weduwe, dapper in gesprek met de notaris, met de bank, met de uitvaartondernemer, om maar wat te noemen.

Ze is woest.

Ze is weggeslagen.

Ze is dapper.

Ze is verbijsterd omdat het versgemaaide gras nog steeds ruikt als versgemaaid gras!

Er worden dingen tegen haar gezegd:

‘het pad dat je moet gaan is lang, smal en wiebelig. Maar er is een overkant waar je uiteindelijk aan komt…’

zeggen ze.

Voorstelling over rouw

 

In flarden van het bestaan na de dood neemt Jolien ons mee op dat pad van rouw.

Een pad dat zich toch niet echt laat vatten in voorgeschreven fases. Alles komt en knaagt en doet maar zoals het zich aandient.

Het is een eenzame weg en voor iedereen anders.

 

In haar ‘Wee mij’ klinkt haar wanhoop door.

Mijn man is dood, wee mij.

Waarom, laat mij niet alleen, kom terug, wee mij.

Waar ben je, kom terug, ik kan niet zonder jou.

 

Als weduwe heet je in de volksmond al gauw ‘weer single’. En dus ‘beschikbaar op de dating-markt’. En ook jijzelf bent geneigd in alle chaos om dat avontuur dan maar aan te gaan.

Maar dan wordt duidelijk dat je geen single bent. Want hoewel alleen en eenzaam:’Ik ben een oud verknocht echtpaar waarvan één helft ontbreekt.’ De ondertitel van HELFT is “Jij ging dood en daar stond ik, zonder vel.’

 

De mispijn is enorm en maakt verdrietig en boos.

Zo verdrietig en zo boos omdat gebeurd is wat gebeurd is en niets meer terug te draaien valt.

En dan verder moeten want de sneeuw valt, het gras wordt gemaaid, de aardbei ruikt gewoon naar aardbei en die verdomde witte wolken doen ook maar wat!

Heen en weer geslingerd tussen heel veel verschillende gevoelens ploegt ze voort.

 

Dan zijn er ook momenten waarop ze voelt dat Pieter op haar schouder meekijkt, meevoelt, meeleeft.

En dat troost haar.

En dat troost haar dan toch.

Voorstelling over rouw

 

Een voorstelling over rouw.

Waarin ons verteld wordt hoe divers dat is.

Waarin duidelijk wordt gemaakt dat je het pas weet als je het meemaakt.

 

Na afloop van de voorstelling wordt er gepraat met de gasten in het publiek. Er zijn veel mensen in het publiek met dezelfde pijn. Er zijn vooral dames die ook verder leven zonder hun geliefde en ze praten over de pijn.

 

Niet alleen de pijn van het verlies van je geliefde maar ook de pijn en moeite van het proces na de uitvaart. Als dat grote zwarte gat er is waarin jij in je eentje rondwaart. Mensen om je heen begrijpen niet hoe lang het duurt. Hebben een mening over hoe lang het mag duren.

Maar weten zij veel.

En wij weten niet veel, wij zijn bang voor die pijn en sluiten vaak liever onze ogen. Het is ook zo moeilijk om het goed te doen.

Wat moet je doen om echt troost te bieden?

Er eindeloos zijn.

Noem de naam van de overledene, praat over diegene.

Laat weten dat hij of zij niet vergeten is.

Laat hem of haar voortbestaan in onze gedachten, in onze gesprekken, in onze aandacht.

Vraag wat nodig is. Wees er met aandacht. En opnieuw.

Volgens mij maakt dat het voortploegen van de rouwende niet direct minder zwaar maar misschien wel een beetje beter vol te houden en daardoor hopelijk iets lichter. Omdat het verdriet gezien wordt. Wij, de ‘anderen’, de vrienden en vriendinnen, de omgeving van rouwenden, zouden onze verdrietige vrienden veel meer respijt moeten geven in de duur van het verdriet en de rouw. Daar is namelijk geen einddatum voor.

 

Voorstelling over rouw.

 

HELFT maakt iets los wat besproken mag worden.

Jolien wil de voorstelling graag spelen op iedere denkbare locatie waar lotgenoten en andere geïnteresseerden bij elkaar komen. Neem contact op met Jolien.
Wilt u kennismaken en van gedachten wisselen met Annemargriet en Lisette van Rooshert Uitvaartbegeleiding? Neem contact met ons op, of bel 06-24282782.

 

,

Theater: Broertje dood

Schermafbeelding 2016-05-19 om 16.53.50

Na een uitverkochte speelperiode in februari speelt Broertje dood van Groenteman & Vrouw ook in mei 2016 op locatie in Amsterdam Oost. Dit is het tweede project in de serie Oostblok Open, voorstellingen die u niet vindt in onze zaal maar op spannende, mooie of betekenisvolle locaties in Oost. Voorstellingen die in contact staan met de realiteit, met de omgeving en het publiek.

2 oktober 1993 overleed Piet.
Drummer, charmeur en overschrijder van grenzen.
Mijn grote broer. Mijn grote voorbeeld. Mijn kwelgeest.
Ik was 13 en ging na de uitvaart meteen door naar Jurassic Park.
Ik begreep niets van de dood.
Nu denk ik er liever niet aan.
Overboord met dat vluchtgedrag! Ik herdenk, dus ik besta.

Voor de voorstelling Broertje Dood waren Jan Groenteman en Kiki Jaski een maand te gast op begraafplaats De Nieuwe Ooster. Zij spraken met medewerkers, uitvaartondernemers, bezoekers en nabestaanden. Jan schreef een requiem vol gloednieuwe levensliederen. Groenteman & Vrouw maakt toegankelijk theater dat de rauwe kanten van het leven bespreekbaar maakt. Liefdevol, muzikaal en levensecht.

Broertje Dood speelt in Museum Tot Zover aan de rand van begraafplaats De Nieuwe Ooster. Het project is een samenwerking met Museum Tot Zover en De Nieuwe Ooster. Voor info en kaartverkoop: www.oostblok.nl

Data: 26, 27, 28 en 29 mei
Tijd: 20.00 uur
29 mei om 15:00
Locatie: Kruislaan 124, Museum Tot Zover
Genre: muziektheater

Concept: Groenteman & Vrouw Spel: Kiki Jaski en Jan Groenteman Muziek en liedteksten: Jan Groenteman Dramaturgie: Ludo Costongs Decor/kostuum: Sanne Oostervink Techniek /decor: Mario Mantel Coach: Marcel Sijm Ontwerp en fotografie: IAMKAT