,

HELFT

Voorstelling over rouw

 

Jolien van der Mee neemt ons mee in haar pijn, haar rouw, haar grote verdriet. Haar man, haar liefde is overleden. Zijn naam is Pieter Jacobus Thoenes. Hij is overleden op 12 januari 2013.

Ze vertelt ons over hoe het is in die rare wereld vol vervreemding als je allerliefste dood is.

In die wereld daarna lijk je heel vaak een doodnormale vrouw, en speel je de rol van dappere weduwe, dapper in gesprek met de notaris, met de bank, met de uitvaartondernemer, om maar wat te noemen.

Ze is woest.

Ze is weggeslagen.

Ze is dapper.

Ze is verbijsterd omdat het versgemaaide gras nog steeds ruikt als versgemaaid gras!

Er worden dingen tegen haar gezegd:

‘het pad dat je moet gaan is lang, smal en wiebelig. Maar er is een overkant waar je uiteindelijk aan komt…’

zeggen ze.

Voorstelling over rouw

 

In flarden van het bestaan na de dood neemt Jolien ons mee op dat pad van rouw.

Een pad dat zich toch niet echt laat vatten in voorgeschreven fases. Alles komt en knaagt en doet maar zoals het zich aandient.

Het is een eenzame weg en voor iedereen anders.

 

In haar ‘Wee mij’ klinkt haar wanhoop door.

Mijn man is dood, wee mij.

Waarom, laat mij niet alleen, kom terug, wee mij.

Waar ben je, kom terug, ik kan niet zonder jou.

 

Als weduwe heet je in de volksmond al gauw ‘weer single’. En dus ‘beschikbaar op de dating-markt’. En ook jijzelf bent geneigd in alle chaos om dat avontuur dan maar aan te gaan.

Maar dan wordt duidelijk dat je geen single bent. Want hoewel alleen en eenzaam:’Ik ben een oud verknocht echtpaar waarvan één helft ontbreekt.’ De ondertitel van HELFT is “Jij ging dood en daar stond ik, zonder vel.’

 

De mispijn is enorm en maakt verdrietig en boos.

Zo verdrietig en zo boos omdat gebeurd is wat gebeurd is en niets meer terug te draaien valt.

En dan verder moeten want de sneeuw valt, het gras wordt gemaaid, de aardbei ruikt gewoon naar aardbei en die verdomde witte wolken doen ook maar wat!

Heen en weer geslingerd tussen heel veel verschillende gevoelens ploegt ze voort.

 

Dan zijn er ook momenten waarop ze voelt dat Pieter op haar schouder meekijkt, meevoelt, meeleeft.

En dat troost haar.

En dat troost haar dan toch.

Voorstelling over rouw

 

Een voorstelling over rouw.

Waarin ons verteld wordt hoe divers dat is.

Waarin duidelijk wordt gemaakt dat je het pas weet als je het meemaakt.

 

Na afloop van de voorstelling wordt er gepraat met de gasten in het publiek. Er zijn veel mensen in het publiek met dezelfde pijn. Er zijn vooral dames die ook verder leven zonder hun geliefde en ze praten over de pijn.

 

Niet alleen de pijn van het verlies van je geliefde maar ook de pijn en moeite van het proces na de uitvaart. Als dat grote zwarte gat er is waarin jij in je eentje rondwaart. Mensen om je heen begrijpen niet hoe lang het duurt. Hebben een mening over hoe lang het mag duren.

Maar weten zij veel.

En wij weten niet veel, wij zijn bang voor die pijn en sluiten vaak liever onze ogen. Het is ook zo moeilijk om het goed te doen.

Wat moet je doen om echt troost te bieden?

Er eindeloos zijn.

Noem de naam van de overledene, praat over diegene.

Laat weten dat hij of zij niet vergeten is.

Laat hem of haar voortbestaan in onze gedachten, in onze gesprekken, in onze aandacht.

Vraag wat nodig is. Wees er met aandacht. En opnieuw.

Volgens mij maakt dat het voortploegen van de rouwende niet direct minder zwaar maar misschien wel een beetje beter vol te houden en daardoor hopelijk iets lichter. Omdat het verdriet gezien wordt. Wij, de ‘anderen’, de vrienden en vriendinnen, de omgeving van rouwenden, zouden onze verdrietige vrienden veel meer respijt moeten geven in de duur van het verdriet en de rouw. Daar is namelijk geen einddatum voor.

 

Voorstelling over rouw.

 

HELFT maakt iets los wat besproken mag worden.

Jolien wil de voorstelling graag spelen op iedere denkbare locatie waar lotgenoten en andere geïnteresseerden bij elkaar komen. Neem contact op met Jolien.
Wilt u kennismaken en van gedachten wisselen met Annemargriet en Lisette van Rooshert Uitvaartbegeleiding? Neem contact met ons op, of bel 06-24282782.

 

Pubers en rouw

De puberteit is op zich al een lastige periode. Maar als een tiener ook nog te maken krijgt met verlies in de directe omgeving, wordt het helemaal zwaar. Hoe kun je zo’n puber het best begeleiden?

Jongeren hebben hetzelfde besef van de dood als volwassenen. Ze weten dat iedereen doodgaat en dat de dood onomkeerbaar is. Maar dat wil niet zeggen dat ze op dezelfde manier rouwen als volwassenen. Het is een normale reactie voor een puber om zich af te sluiten, om een muur om zich heen te bouwen. Als puber wil je bij je leeftijdsgenootjes horen en niet uit de toon vallen. De meeste rouwende pubers praten daarom liever niet over hun gevoelens, ook omdat ze bang zijn om opeens in huilen uit te barsten. Ook thuis sluiten ze zich vaak af.

Volwassenen hebben vaak al meer sterfgevallen meegemaakt. Ze weten dat de pijn na verloop van tijd iets meer naar de achtergrond zal verdwijnen en dat het langzaamaan beter zal gaan. Maar ook dat het verdriet op onverwachte momenten opeens weer in alle hevigheid naar boven kan komen. Jongeren hebben deze ervaring nog niet. Zij worden overspoeld door gevoelens van verdriet, boosheid en angst. Hun gebrek aan ervaring maakt het rouwproces extra beangstigend en verwarrend. En als je er dan ook nog eens niet over praat, is het best veel om in je eentje mee te worstelen.

 

Zes tips om een rouwende puber te helpen

  1. Een puber heeft er behoefte aan te weten wat er precies is gebeurd. Wees daar zo open mogelijk over. Betrek hem direct na het overlijden zoveel mogelijk bij het afscheid. Als hij het wil, geef hem dan een taak. Zoals een mooi gedicht zoeken voor de uitvaart of het regelen van de bloemen.
  1. Breng ook na de uitvaart de overledene nog vaak ter sprake, ook al reageert de puber daar niet op. Zo laat je weten dat de overledene nog steeds belangrijk voor jullie is en dat zijn of haar naam genoemd mag blijven worden. Haal ook niet te snel de persoonlijke spullen weg.
  1. Dwing niet om te praten, maar geef wel de gelegenheid. Laat, ook enige tijd later, weten dat je er bent en dat de rouw er nog steeds mag zijn. Geef informatie over het rouwproces. Vertel bijvoorbeeld dat het normaal is dat het verdriet opeens weer naar boven kan komen.
  1. Ga regelmatig samen leuke dingen doen. Het is vaak makkelijker voor een puber om het gesprek te openen als je samen een activiteit doet of bijvoorbeeld naast elkaar in de auto zit.
  1. Let erop dat hij de dingen blijft doen die hij voorheen ook deed, zoals afspreken met vrienden en uitgaan. Als hij zich terugtrekt uit het sociale leven, trek dan aan de bel. Let ook op dat hij niet opeens een andere – te verantwoordelijke – rol op zich gaat nemen in het gezin (bijvoorbeeld als er een ouder is weggevallen).
  1. Jongeren vallen liever niet uit de toon bij hun vrienden. Heeft de puber het gevoel anders te zijn, of mist hij aansluiting omdat zijn vrienden heel andere dingen belangrijk vinden? Dan is een gespreksgroep met leeftijdsgenoten die ook iemand hebben verloren wellicht een goed idee. Wijs ook op online fora en websites, zoals www.achterderegenboog.nl/forum en www.voorjongehelden.nl

 

Geraadpleegde bronnen:

www.in-de-wolken.nl – www.opvoedadvies.nl/rouw – www.achterderegenboog.nl- www.opvoeden.nl – www.rietfiddelaers.nl

 

Tekst: Frieda Zieleman

 

Sad teenager girl depressed sitting in the floor of a bridge on the beach at sunset

Sad teenager girl depressed sitting in the floor of a bridge on the beach at sunset

 

Een eigen visie op het vrouwenhart

Als vrouwen met vage klachten naar de huisarts gaan, denkt die niet meteen aan hartproblemen. Daar moet verandering in komen, vindt vrouwencardioloog Angela Maas van het Radboudumc in Nijmegen. Professor Angela Maas is gespecialiseerd in het vrouwenhart. Ze maakt zich sterk voor een eigen benadering en behandeling van hart- en vaatziekten bij vrouwen. “Al sinds […]